Elektrikli Araçların Bataryası Nasıl Ölçülür?
EV Batarya Testi, Sağlık Analizi ve Servislerde Kullanılan Yöntemler
Elektrikli araçlarda motor kadar, hatta motordan da önemli olan parça bataryadır. Çünkü menzil, performans, şarj süresi ve aracın ikinci el değeri doğrudan bataryanın durumuna bağlıdır. Bu yüzden "Elektrikli araç bataryası nasıl ölçülür?" sorusu hem kullanıcılar hem de servisler için kritik hale gelmiştir.
Batarya ölçümü tek bir voltaj bakmakla yapılmaz. Profesyonel bir ölçümde bataryanın doluluk seviyesi, sağlık durumu, hücre dengesi, iç direnci ve gerçek kapasitesi birlikte analiz edilir.
1. Batarya Voltaj Ölçümü (Temel Kontrol)
Elektrikli araç bataryaları genellikle 300V ile 800V arasında çalışan yüksek voltajlı sistemlerdir. İlk yapılan kontrol, batarya paketinin ve hücre gruplarının voltaj değerlerinin okunmasıdır.
Bu işlem multimetre ile manuel olarak yapılabildiği gibi, profesyonel servislerde OBD destekli arıza tespit cihazları üzerinden BMS (Battery Management System) verileri okunarak yapılır.
Bu ölçümle şunlar kontrol edilir:
• Batarya toplam voltajı
• Hücre minimum ve maksimum voltajları
• Hücreler arası farklar
Hücre voltajları arasında ciddi farklar varsa bu durum batarya dengesizliğine ve kapasite kaybına işaret eder.
2. SOC – Şarj Seviyesi Ölçümü (State of Charge)
SOC, bataryanın o anki doluluk oranını ifade eder. Gösterge panelinde görülen yüzde değeri aslında SOC bilgisidir.
SOC doğrudan batarya sağlığını göstermez. Sadece bataryada ne kadar enerji kaldığını ifade eder. BMS bu değeri voltaj, akım ve sıcaklık verilerini birlikte hesaplayarak oluşturur.
Yani %100 dolu bir batarya, %100 sağlıklı anlamına gelmez.
3. SOH – Batarya Sağlığı Ölçümü (State of Health)
Batarya ölçümünde en kritik veri SOH değeridir.
SOH, bataryanın ilk günkü kapasitesine göre bugün ne durumda olduğunu gösterir.
Örneğin: Araç yeni iken batarya kapasitesi 60 kWh ise ve yapılan ölçümde 48 kWh eşdeğeri enerji depolayabildiği görülüyorsa, batarya sağlığı yaklaşık %80 seviyesindedir.
SOH değeri genellikle şu yöntemlerle okunabilir:
• Yetkili servis yazılımları
• Gelişmiş arıza tespit cihazları
Bu değer ikinci el elektrikli araç alımında en önemli kriterlerden biridir.
4. İç Direnç ve Yük Altında Test
Batarya yaşlandıkça iç direnci artar. İç direnç arttıkça:
• Performans düşer
• Isınma artar
• Hızlı şarj süreleri uzar
Bu yüzden profesyonel ölçümlerde batarya sadece boşta değil, yük altındayken de test edilir.
Bu testlerde:
• Anlık voltaj düşümü
• Şarj ve deşarj gücü
• Sıcaklık değişimleri
Bu veriler bataryanın gerçek çalışma sağlığını ortaya koyar.
5. Kapasite Testi (En Net Sonuç)
Batarya ölçümünde en doğru yöntem kapasite testidir.
Bu testte batarya:
• Tam şarj edilir
• Kontrollü şekilde deşarj edilir
• Sistemin kaç kWh enerji verdiği ölçülür
Bu yöntem bataryanın gerçek kapasitesini ortaya çıkarır. Ancak uzun sürer, profesyonel ekipman gerektirir ve servis ortamında yapılır.
Bu yüzden genellikle ekspertiz ve detaylı servis kontrollerinde uygulanır.
Servislerde Elektrikli Araç Bataryası Nasıl Kontrol Edilir?
Profesyonel servislerde pratikte şu üçlü kombinasyon kullanılır:
• OBD üzerinden BMS verilerinin okunması
• Hücre voltaj dengesi kontrolü
• Yük altında performans ve sıcaklık analizi
Bu sayede bataryanın hem anlık durumu hem de uzun vadeli sağlığı net şekilde ortaya konur.
Sonuç
Elektrikli araç bataryası ölçümü sadece "şarjı kaçta?" sorusuna cevap vermez. Asıl önemli olan bataryanın ne kadar sağlıklı olduğu, hücrelerin ne kadar dengeli çalıştığı ve gerçek kapasitenin ne durumda olduğudur.
Özellikle elektrikli araç sayısının artmasıyla birlikte, batarya ölçümü ve batarya sağlığı raporları servisler için en önemli uzmanlık alanlarından biri haline gelmiştir.
Autel, Topdon, Launch gibi universal arıza tespit cihazları Elektrikli araçların batarya ölçümlerini sorunsuz şekilde gerçekleştirmektedir.
Hem elektrikli aracınızın batarya performansını ölçtürmek, hemde elektrikli araçların bataryalarını test etmek için gerekli ekipmanları satın almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.